İmge

Şiir imge sanatıdır, ama imge yakalamaktan ibaret değildir. Kısa kısa imgelerden nefret ediyorum… Ben uzun şiirde birtakım temalar yakaladım. Temayı geliştirerek uzun şiir sürdürmek önemli. (1)

Batı dillerindeki “image” ı karşılayan bu sözcük, Türkçe “im” kökünden yapılmıştır, “işaret” anlamındadır.

Dilimizdeki “İmi timi yok” deyişi, “İzi belirtisi yok” demeye gelir. İmge “Varolan ya da varmış gibi tasarlanan nesnelerin anlıkta canlandırılışı” dır. Bu bir tür kopyadır. Ama işimiz bununla bitmiyor. Duyu organlarıyla algılanmış bir şeyin düşüncel kopyasıdır da imge ve somut niteliktedir. Burada taklit içleştirilmiş artık, algılarımızın yeni nesnelerle yeniden kurulmasıdır. Bir devinimin gerekliliği ile anlıkta canlandırılmış biçimi benzeşirler elbet, duyumsal izlenimin sürmesi imgeyi ortaya çıkarır. Ama aradaki benzerlik her zaman kesin değildir, ozan imgeyi bulurken, haberi olmadan, duyumsal izlenimden sıçrar kimi zaman, ama onun için “izlenim” ile “imgesi” aynı şeydir. İmdi rüyada ancak duyumsal işaretlerin egemen olduğunu düşünürsek, düşünsel işaretlerin bulunmadığı bir dünyaya gelmiş oluruz. Buna bakarak bir ozan, zekanın denetiminden çıkardığı imlerle çalışmaya başladı mı, onun yaptığı iş “saçma” görülür. Hiç olmazsa bir süre için… Bu yeni deneyin getirdiği yeni ölçüler ve değer yargıları yerleşinceye dek.

Gerçeküstücü Fransız ozanı Reverdy’nin bir sözü ile bağlayalım yazımızı. “İmge, ruhun arı bir yaratısıdır.” (2)

Melih Cevdet Anday

(1) Zeynep Oral, “Edebiyatımızdan On İnsan, Bin Yaşam” ,no:8, Milliyet Sanat eki.
(2) “Sanatçının İki Deneyi Üstüne”, Cumhuriyet, 16.10.1987, (İmge Ormanları,1994,sf 239)

Editör (CMD)
Editör (CMD)http://www.felsefehayat.net
Yazılarını Mavi Melek Edebiyat Topluluğu, Düşünbil gibi dergilerde yayınlama fırsatı buldu. FOL Kitap öncülüğünde bazı kitapların hazırlanmasında görev aldı. Bu kitaplardan bazıları "Sorunsallıkta Yaşamak", Jan Patočka, Plotinos, "Tanrı, Ruh ve Mit", Henri Bergson. 2009 yılından bu yana felsefehayat.net'in (kurucu) editörlüğünü sürdürmektedir.

POPÜLER BAŞLIKLAR

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Önceki İçerikCinnet
Sonraki İçerikSesler Duyarsınız

DİĞER YAZILAR

REKLAM

Dahası - Ötekiler - BAŞKASI

Harem Üzerine

Harem, Arapça "yasak" anlamındadır. Mahrem bundan türer; çoğumuzun avami bir yanlış olarak düşündüğümüz "selamlık" karşıtı "haremlik" sözü de bu anlamda doğrudur; hatta Yemen gibi...

Zamansız Aşk

İşten güçten zar zor yetişmiştim. Bu sergiyi kaçırmak istemiyordum. Çok ters bir yerde de olsa Rembrandt'ı kaçırmaya niyetim yoktu. Çokta şık giyinmiştim, serginin yıldızı olmak...

Doğum

Saat yedi. Yedinci günü yılın yedinci ayının. Geçirir geçirmez limon rengi yeşili giysileri sırtıma, bir de steril başlık ve maske, ve alır almaz masanın başında yerimi, vinççi kadınlar...

Yüce Bilginin Tekrar Verilişi

Aşağıda, Djwhal Khul tarafından, beşeriyetten kadim zamanlarda geri alınan Yüce Bilgi ve O’nun tekrar verilişinin getireceği olumlu sonuçlar açıklanmaktadır.  Önemli bir husus da, bu Yüce Bilgi, 'sentez...

Groundhog Day

Her güne dejavuyla başlamak nasıl olurdu sizce? Groundhog Day ile bu deneyime hazır olun. Öyle bir hayat düşünün ki sürekli aynı günle başlıyor ve...

Beni Neden Aldattın?

Gölgesini kaybetmiş bir savaşçı gibiydi sanki. Yorgun, ümitsiz ve bir o kadar da yılgın... Kaybetmişti. Artık geri dönüş yoktu. Aşksız bir şair gibi çaresizdi....

Varlık ve İnsan

Nesnelerden algıladığımız görüntüleri yargılamak için doğruyu eğriden ayırt edecek bir aracımız olması gerek; bu aracı doğrulamak için bir kanıtlama yapmamız gerek; kanıtlamayı doğrulamak için...

Hainlere Hıyanet

Antigonos, bir şehrin askerlerini kandırıp kendi rakibi olan komutanları Eumenes'e ihanet ettiriyor; ama askerlerinin ihanetiyle adamı öldürdükten sonra kendisi tanrısal adaletin uygulayıcısı olmaya kalkıyor,...

Zeki İnsanlar Neden Aptalca Hatalar Yapar?

Zeki bir insansınız. Liderlik konumundasınız. Ve belki de farkında olmadan birçok hata yapıyorsunuz. En zeki insanlar ve güçlü liderler de bazen başkalarının yapmayacağı hataları yapabiliyor....