Zeki İnsanlar Neden Aptalca Hatalar Yapar?

Zeki İnsanlar Neden Aptalca Hatalar Yapar?

Zeki bir insansınız. Liderlik konumundasınız. Ve belki de farkında olmadan birçok hata yapıyorsunuz. En zeki insanlar ve güçlü liderler de bazen başkalarının yapmayacağı hataları yapabiliyor. İş ve kariyer ortamında paylaşımlara yer veren sosyal site LinkedIn’de etkili meslek sahipleri bu konuda şunları söylüyor:

Travis Bradberry, TalentSmart başkanı:

“Zeki olmak iyi bir şey. Zeki insanlar daha fazla para kazanıyor, daha zengin oluyor ve hatta daha uzun yaşıyor” diyor duygusal zeka danışmanlığı yapan bir şirketin başkanı olan Bradberry. “Fakat bunun bir de diğer yüzü var. Zeki insanlar, özellikle sağduyu gerektiren durumlarda aptalca hatalar yapmalarıyla ünlü.”

Bilim insanları bunun nedenlerine dair açıklama yapabilir. Bradberry zeki insanların özgüvenle cevap verme eğiliminde olduğunu söylüyor. Araştırmalar “rasyonel düşünme ile zekanın neden el ele gitmeyebileceğini” gösteriyor.

İki üniversitede yürütülen çalışmalar, zeki insanların problem çözerken daha fazla hata yapmaları nedeniyle düşünmeden yanlış cevap vermeleri ihtimalinin daha yüksek olduğunu gösteriyor.

Bradberry bunu şöyle açıklıyor: “Zeki insanlar mantıklarını kullanırken kör noktaları yüzünden aptalca hatalara daha açık oluyor. Bu insanlar muhakeme yetenekleri konusunda kendilerine fazla güvendikleri için bu kör noktalara sahipler. Yani hep haklı çıkmaya ve hızlı çözümlere öyle alışmış oluyorlar ki düşünmeden yanlış cevap verdiklerinin farkında bile olmuyorlar.”

Bradberry buna yol açan nedenleri ise şöyle sıralıyor:

Zeki insanlar kendilerine fazla güveniyor. Ömür boyunca övgü almış olan bu insanlarda kendi zeka ve yeteneklerine sarsılmaz bir güven oluşuyor. Ne zaman yardıma ihtiyaçları olduğunu anlamıyorlar, anladıklarında ise başka kimsenin bu yardımı verebileceğini sanmıyorlar.

Her zaman doğru olduklarını düşünüyorlar. Herkes açısından yanlış olduğunu kabul etmesi zordur. Zeki insanlar içinse daha da zor. Hep haklı olmaya öyle alışıyorlar ki bu kimliklerinin bir parçası haline geliyor. Bu insanlar yanlış çıkmayı kişisel bir saldırı, doğru çıkmayı ise bir gereklilik olarak görüyor.

Kendileriyle ilgili yorum yapılmasından hoşlanmıyorlar. Bu insanlar başkalarının fikrine fazla değer vermez. Bu onların işe yarar yorumda bulunacaklarına inanmadıklarını gösterir. Bu ise performanslarını geliştirmelerini engellediği gibi hem mesleki hem de kişisel olarak kötü ilişkilere yol açabilir.

İnsanları fazla zorluyorlar. Zeki kişiler aşırı başarı gösteren bir kişilik geliştiriyorlar, çünkü her şeyi kolay elde ediyorlar. Başkalarının aynı şeyleri başarmak için ne kadar uğraşması gerektiğini anlamadıkları için insanları fazla zorluyorlar. Bunlar çıtayı yüksek tutuyor ve insanların sonuç alması biraz uzun sürdüğünde ya da istenen sonucu elde edemediklerinde onların yeterince çaba göstermediğini düşünüp daha da zorluyorlar.”

Yoshiharu Ueki, Japon Hava Yolları başkanı:

“Bütün personeliniz sadece emir alıyor ve kendi başına düşünemiyorsa uzun vadede nasıl başarılı olunabilir ki?” diye soruyor Ueki. Bunun birçok zeki liderin yaptığı hatalardan biri olduğunu belirten Ueki, nedenini ise kısmen hep kendilerini haklı görmelerine bağlıyor.

“Bir taşı her zaman parlatabilirsiniz, ama bir kez onu öğütürseniz şeklini yitirecektir. Personelinizden hep sizin dediklerinizi yapmalarını istiyorsanız, uyum olsun diye herkes sadece emir almaya alışmışsa hiçbir zaman sorumluluk almak istemeyeceklerdir. O zaman mevcut kuşak ortadan kalkınca zor kararları kim alacak?

Bu durumda olduğunuzu hissediyorsanız, Ueki’ye göre yapmanız gereken şu:

“Yeni personeli de karar alma sürecine katın. Onlara bu tür fırsatlar verdikten sonra çok bilen ama fazla karar almayan insanları terfi etmekten kaçının. Geleceğin yöneticileri kendi alanlarında uzman olmayabilir. Personelinizin sadece yaş ve deneyim bakımından değil, düşünce tarzı bakamından da çeşitlilik göstermesini sağlayarak şirketinizin sorunları birçok açıdan inceleme becerisini geliştirebilirsiniz.”

Bu makalenin İngilizce aslını BBC Capital’da okuyabilirsiniz.

POPÜLER BAŞLIKLAR

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Önceki İçerikKurt Cobain’in İntihar Mektubu
Sonraki İçerikSu

DİĞER YAZILAR

REKLAM

OKU OKU OKU

Yaz Babam Yaz!

Yaz babam yaz! Yaklaşık 15 sene olmuş yazmaya başlayalı, tam bir serüven! Yazdıklarım öyle böyle karalamalar değil, bu süre zarfında sağlam felsefi denemeler de ürettim. Aşık olduk yazdık, acı çektik yazdık, hep neşriyatla iç içeydim. Yazmakla bir halt olacağımı zannettim hep, bazılarının gözünde oldum da ama kendi kendimi...

Benim Yolum

Şeytanın çatallı dilinin altında ıslanan gerçekler bana tanrıyı gösterebilir mi? Soruyorum sürünün çobanına, bu kadar fedakarlığa değer mi? Tanrının papatya falından çıkan hayat beni eline geçirdi. Ne emrettiyse aynen yaptım. Şimdilerde sefil bir sürüngenim. Bu süre zarfında her zevki tadarak, tesadüfün bütün nimetlerinden yararlandım. Sonra, içgüdülerimi yeniden yaşamak için...

Aşk, Şifa Verici Biricik İlkedir

İnsan dünyanın şu veya bu yerinde bulunduğu için değil, aksine o koca gövdesini bizzat bu dünyada buluverdiği için huzursuz, gergin ve sıkıntılıdır, başka deyişle, onca yol yürüdüğü halde bir türlü kendisini bulamadığı, kendisine ulaşamadığı, biteviye kendisini özlediği için. Dikkat etmeli, kimliğini, kişiliğini değil, "kendiliğini", yani zâtını, özünü...

Sınırları Aşan Sınırlar

Saat şehir içi ulaşımdaki son otobüsün, son trenin, son dolmuşun, son minibüsün ve son tramvayın hareket saatiydi. Artık sadece insanların pahalı bulduğu taksiler bir yerden bir yere yolcu taşıyabilirdi. Son tramvaya son anda yetişen delikanlı jeton alabilecek zamanı bile olmadığı için kaçak binmişti. Zaten son sefer olduğu...

Yaratılışın İlk Zerresi‏

Onlar küreden süzülen kıvılcımlarla yeniden oluşarak bir çevre etrafında şekil kazanıyorlar. Siyah güllerden ve ağaçlardan oluşan bahçenin merkezinde bilinmeyen kendini saklayan yeşil nokta, toprak altındaki köklere kendini yansıtıyordu. Tezahür etme gücüne bakmayarak toprak altından çıkan yeşil değillerdi. Yeşil noktanın tezahüründen çıkabilen bütün siyah ölümsüzlüğü üzerine alıyordu ve onu...

Trans ve Tarihçesi

G. Lapasade’nin çok zor bir çalışma olan bu denemesi fizik ve fizik üstü arasında mevcut olan ilişkinin pek küçük bir kesitinden söz etmektedir. Kitapta trans hakkında genel bir malumat verildikten sonra sıra ile iki tür trans biçiminden söz edilmektedir. Bunlardan birincisi “Şaman tipi trans; ikincisi de trans’ın...

Felsefe Nedir, Ne Değildir?

Felsefe, radarı açık bir sezgi makinesini öngörür. Bu makine bazen insan bazense ruhlardan ibarettir. Kavramlarla boğuşan hem ruh hem de insanlardır. Aydınlık gibi görünse de ayak izlerini takip etmek zordur. Burası sıradanlığın cehennemi gibidir. Bir kas grubunun çalışmasını düşünün. Kavramlar esnerken zihin bu aktiviteye enerji sağlayan bir akü gibidir. (İşte...

Hepimiz Piçiz, Hepimiz Fahişeyiz

Avrupa’da 68 kuşağının yok ettiği bütün tabular ülkemizde hâlâ mevcut. Avrupa’nın bireyselciliği, soğukluğu derken kendimizi eleştirmeyi unutmayalım. Örnek bulmak için yaratıcı olmaya gerek kalmıyor tabii, ne de olsa eleştirilecek konular açısından çok zengin bir ülkeyiz. Nelerin değişmesini isterdik? Hangi tabuları yıkmak hayalimiz? Sosyal ya da ekonomik konular mı...

Tirana Ölüm, Yaşasın Yeni İmparator

Jul Sezar'ın yönetimi altındaki Roma savaş ganimetleriyle güçlenmiş ve zenginleşmiş bir imparatorluğun merkeziydi, yüzyıllarca önce Roma'nın soylu ailelerinin yaşadıkları ve hatta üzerinde tarım yaptıkları toprakları, şimdi zengin Romalı senatörler köle çalıştırarak işletiyorlardı. İmparatorluğun özgür vatandaşları yoksullaşıyordu. Ne çiftlikleri onların verimli topraklarıyla, ne de güçleri köle fabrikalarının üretimiyle boy...