Zeki İnsanlar Neden Aptalca Hatalar Yapar?

Zeki bir insansınız. Liderlik konumundasınız. Ve belki de farkında olmadan birçok hata yapıyorsunuz. En zeki insanlar ve güçlü liderler de bazen başkalarının yapmayacağı hataları yapabiliyor. İş ve kariyer ortamında paylaşımlara yer veren sosyal site LinkedIn’de etkili meslek sahipleri bu konuda şunları söylüyor:

Travis Bradberry, TalentSmart başkanı:

“Zeki olmak iyi bir şey. Zeki insanlar daha fazla para kazanıyor, daha zengin oluyor ve hatta daha uzun yaşıyor” diyor duygusal zeka danışmanlığı yapan bir şirketin başkanı olan Bradberry. “Fakat bunun bir de diğer yüzü var. Zeki insanlar, özellikle sağduyu gerektiren durumlarda aptalca hatalar yapmalarıyla ünlü.”

Bilim insanları bunun nedenlerine dair açıklama yapabilir. Bradberry zeki insanların özgüvenle cevap verme eğiliminde olduğunu söylüyor. Araştırmalar “rasyonel düşünme ile zekanın neden el ele gitmeyebileceğini” gösteriyor.

İki üniversitede yürütülen çalışmalar, zeki insanların problem çözerken daha fazla hata yapmaları nedeniyle düşünmeden yanlış cevap vermeleri ihtimalinin daha yüksek olduğunu gösteriyor.

Bradberry bunu şöyle açıklıyor: “Zeki insanlar mantıklarını kullanırken kör noktaları yüzünden aptalca hatalara daha açık oluyor. Bu insanlar muhakeme yetenekleri konusunda kendilerine fazla güvendikleri için bu kör noktalara sahipler. Yani hep haklı çıkmaya ve hızlı çözümlere öyle alışmış oluyorlar ki düşünmeden yanlış cevap verdiklerinin farkında bile olmuyorlar.”

Bradberry buna yol açan nedenleri ise şöyle sıralıyor:

Zeki insanlar kendilerine fazla güveniyor. Ömür boyunca övgü almış olan bu insanlarda kendi zeka ve yeteneklerine sarsılmaz bir güven oluşuyor. Ne zaman yardıma ihtiyaçları olduğunu anlamıyorlar, anladıklarında ise başka kimsenin bu yardımı verebileceğini sanmıyorlar.

Her zaman doğru olduklarını düşünüyorlar. Herkes açısından yanlış olduğunu kabul etmesi zordur. Zeki insanlar içinse daha da zor. Hep haklı olmaya öyle alışıyorlar ki bu kimliklerinin bir parçası haline geliyor. Bu insanlar yanlış çıkmayı kişisel bir saldırı, doğru çıkmayı ise bir gereklilik olarak görüyor.

Kendileriyle ilgili yorum yapılmasından hoşlanmıyorlar. Bu insanlar başkalarının fikrine fazla değer vermez. Bu onların işe yarar yorumda bulunacaklarına inanmadıklarını gösterir. Bu ise performanslarını geliştirmelerini engellediği gibi hem mesleki hem de kişisel olarak kötü ilişkilere yol açabilir.

İnsanları fazla zorluyorlar. Zeki kişiler aşırı başarı gösteren bir kişilik geliştiriyorlar, çünkü her şeyi kolay elde ediyorlar. Başkalarının aynı şeyleri başarmak için ne kadar uğraşması gerektiğini anlamadıkları için insanları fazla zorluyorlar. Bunlar çıtayı yüksek tutuyor ve insanların sonuç alması biraz uzun sürdüğünde ya da istenen sonucu elde edemediklerinde onların yeterince çaba göstermediğini düşünüp daha da zorluyorlar.”

Yoshiharu Ueki, Japon Hava Yolları başkanı:

“Bütün personeliniz sadece emir alıyor ve kendi başına düşünemiyorsa uzun vadede nasıl başarılı olunabilir ki?” diye soruyor Ueki. Bunun birçok zeki liderin yaptığı hatalardan biri olduğunu belirten Ueki, nedenini ise kısmen hep kendilerini haklı görmelerine bağlıyor.

“Bir taşı her zaman parlatabilirsiniz, ama bir kez onu öğütürseniz şeklini yitirecektir. Personelinizden hep sizin dediklerinizi yapmalarını istiyorsanız, uyum olsun diye herkes sadece emir almaya alışmışsa hiçbir zaman sorumluluk almak istemeyeceklerdir. O zaman mevcut kuşak ortadan kalkınca zor kararları kim alacak?

Bu durumda olduğunuzu hissediyorsanız, Ueki’ye göre yapmanız gereken şu:

“Yeni personeli de karar alma sürecine katın. Onlara bu tür fırsatlar verdikten sonra çok bilen ama fazla karar almayan insanları terfi etmekten kaçının. Geleceğin yöneticileri kendi alanlarında uzman olmayabilir. Personelinizin sadece yaş ve deneyim bakımından değil, düşünce tarzı bakamından da çeşitlilik göstermesini sağlayarak şirketinizin sorunları birçok açıdan inceleme becerisini geliştirebilirsiniz.”

Bu makalenin İngilizce aslını BBC Capital’da okuyabilirsiniz.

Editör (CMD)
Editör (CMD)http://www.felsefehayat.net
Yazılarını Mavi Melek Edebiyat Topluluğu, Düşünbil gibi dergilerde yayınlama fırsatı buldu. FOL Kitap öncülüğünde bazı kitapların hazırlanmasında görev aldı. Bu kitaplardan bazıları "Sorunsallıkta Yaşamak", Jan Patočka, Plotinos, "Tanrı, Ruh ve Mit", Henri Bergson. 2009 yılından bu yana felsefehayat.net'in (kurucu) editörlüğünü sürdürmektedir.

POPÜLER BAŞLIKLAR

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Önceki İçerikKurt Cobain’in İntihar Mektubu
Sonraki İçerikSu

DİĞER YAZILAR

REKLAM

Dahası - Ötekiler - BAŞKASI

Birlikte Uyuyanların Hikâyesi

Adamlar, leş gibi pis yatakların içine girmiş uyuyorlardı. Ağır yorganları kafalarına kadar çekmiş, horuldayarak. Yatakları çamur­dan, yorganları kandan tanınmaz hale gelmişti. Uzun zamandan beri...

Bilmece, Oyun ve Devam

Nasılsın diye sorduğumda verdiğin cevap: Kelimeler... Saflığımın habercisi... Her daim aldığım nefes gibi içimde fısıldaşırlar. Ruhum ateşle yoldaş olur, gerçeğin kellesi ayaklarımın altındayken ne kadar...

Melankoli, Aşk ve Maymun

Saklandığı kaygan gerçeklerden kaçarak şunları itiraf etti: - İnzivaya çekilmiş bir ruhun son duasıyım! Tırnakları sökülen tanrının eşliğinde ölümünü arayan bir ucubeyim… Tanrılar intihar etti ve...

Şiir Sanatı Üzerine Düşünceler

Şiirsel sırla kutsanmış olan uzman kimseler için yazmıyorum; şiirlerimden birini duyarlı bir insan anlamayınca bu içime her defasında dert olmuştur. Edebiyatın kökeni bana göre gizli...

Nazım Hikmet’e İlk ve Son Hitap

Nâzım Hikmet! Nafile çabalıyorsun. Sana kızmıyorum. Kızmayacağım. Hiç bir operatör, ameliyat masasından kendisini yumruklayan kanserliye, hiç bir gardiyan, parmaklığı içinden kendisine deli diye bağıran çılgına, hiç bir...

Tekne ve Kırık Dökük Anılar

Deniz kıyısında rastladım ona, daha doğrusu onlara. Kırık dökük bir teknenin etrafında kavga ediyorlardı. Ama deklanşöre bastığımda sadece bana odaklanıp, kavgayı unuttular. Sanki fotoğrafın içinde...

Zihin Gücü veya İnsanın Hürlüğü Üzerine

En sonra, hürriyete veya ona götüren yola ulaşma tarzının söz konusu olduğu Etika’nın başka bir bölümüne geçiyorum. Orada ben, asıl Aklın duygulanışlara karşı ne yapabildiğini ve...

6 Saat Boyunca Kıpırdamadan Duran Kadına Yapılanlar Kanınızı Donduracak

1979 yılında o zamanlar henüz pek tanınmamış olan performans sanatçısı Marina Abramovic, gösteri sanatları tarihinin en unutulmaz, en konuşulan ve belki de en korkunç...

Hep

bu şehir bu şehir, bu şehre yakışmıyor sen olmayınca sen olmayınca henüz taze birer mezar oluyor sokakları, geçtiğim veyahut süründüğüm en çok bu şehir bir numara büyük geliyor...