Heidegger ve Varlığın Özleşmesi (Wesung): Seyn ile Da-sein İlişkisi

Martin Heidegger’in düşüncesinde “Varlık” sorusu, klasik Batı metafiziğinin nesne merkezli yaklaşımına karşı radikal bir ontolojik kırılmayı temsil etmektedir. Özellikle “Ereignis” (Olay) ve “Da-sein” kavramları etrafında şekillenen geç dönem Heidegger felsefesi, insan ile varlık arasındaki ilişkiyi özne-nesne düalizminin ötesinde yeniden düşünmektedir. Bu metin, Heidegger’in Beiträge zur Philosophie (Vom Ereignis) adlı eserinden hareketle “Kehre” (Dönüş), Varlığın hakikati ve karşılıklı temellendirme düşüncesini inceleyerek modern metafiziğin sınırlarını sorgulamaktadır. Ontoloji, fenomenoloji ve varlık düşüncesiyle ilgilenen okuyucular için kapsamlı bir Heidegger çözümlemesi sunulmaktadır.

Eğer kişi, her şeyin nedeni olan ve kendi kendini nedenleyen (causa sui) ilk sebebi varsayarak Varlık’ın (olan-lığın/Seiendheit) açıklanmasına sığınmazsa; eğer olanın kendisini nesnelliğe (Gegenständlichkeit) indirgeyip olan-lığı da nesnenin tasavvurundan (Vor-stellen) ve onun a priori’sinden hareketle açıklamazsa; ve eğer »Seyn«in kendisinin özlemesine (Wesung) gelmesi isteniyor ve yine de olanın her türü ondan uzak tutuluyorsa; o vakit bu [çaba], ancak şu gerçeğin idrak edildiği zorunlu (varlık-terk edilmişliğini bir zaruret/Not olarak gören) bir derin-düşünme (Besinnung) sayesinde başarıya ulaşır:

Varlığın hakikati ve böylece onun kendisi, ancak ve sadece »Da-sein«ın (Orada-Varlık) olduğu yer ve zamanda özler (west). »Da-sein« sadece ve ancak, hakikatin Varlığı’nın olduğu yer ve zamanda »vardır«. Bir, evet, bizzat Varlığın özünü (Wesen), kendi içinde karşı-titreşimli (gegenschwingende) bir »Ereignis« (Olay) olarak işaret eden o dönüş (Kehre). »Ereignis« (Olay), »Da-sein«ı kendi içinde temellendirir (I.). »Da-sein«, »Ereignis«i (Olay’ı) temellendirir (II.). Temellendirmek (Gründen) burada dönüşlüdür (kehrig): I. taşıyarak (dayanak olarak) içinden geçmek, II. bahşederek (kurarak) taslaklamak (karşılaştırınız: Sıçrayış, 144. Seyn ve kökensel çatışma, s. 265).

Bu metin, Heidegger düşüncesindeki meşhur “Dönüş” (Kehre) kavramının en berrak ifadelerinden biridir. Burada artık insan, varlığı yöneten veya onu sadece bir nesne gibi inceleyen bir özne değildir; aksine, Varlık (Seyn) ve İnsan (Da-sein) birbirini karşılıklı olarak temellendirir. “Ereignis” (Olay), bu karşılıklı aitliğin adıdır. Varlık kendini insana açar (insanı taşır), insan ise bu açıklığı bir taslak olarak kurar (varlığı barındırır). Metin, varlığın sadece “orada bir yerde” duran bir şey olmadığını, ancak insan varoluşunun “orada”lığında (Da-sein) gerçekleşen bir hadise olduğunu vurgular.

Heidegger, M. (1989). Beiträge zur Philosophie (Vom Ereignis) (Gesamtausgabe, Cilt 65). Vittorio Klostermann. (Orijinal çalışma 1936–1938 yıllarında yazılmıştır.)

başka yazılar

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz

Bu site istenmeyenleri azaltmak için Akismet kullanır. Yorum verilerinizin nasıl işlendiğini öğrenin.