Anlamlı Yaşama Sanatı Üzerine

Deneyime dayalı görgül düşünen ve yaşayan insan istemese de faydacı davranmak zorundadır. Bir deneyim nesnesini tüketip diğerine geçerken geride bıraktığı nesneyi değersizleştirmek zorundadır. Ancak böylece yeni nesneye, onu da bitirmek üzere yoğunlaşabilir. Görgül düşünenin bu tavrı insan ilişkilerinde ilginç şekiller alacaktır. Bir insanla ilişkisi faydacı duygusunu artık tatmin etmiyorsa onu geride bırakır. Geçip gittiği diğerine yoğunlaşabilmesi için geride bıraktığı insanı hiçleştirmek; bunun içinse ona karşında umursamaz olmak zorundadır.

Buna karşın rasyonelist insan neden, süreç ve sonuca ilişkin ön düşünümler geliştirmek zorundadır. Çünkü onun bir kavrama sahip olması gerekmektedir. Rasyonelist, bir kavrama sahip olmadan eyleyemez. Ama eyleme girişmeden de kavram geliştirmek mümkün değildir. Bu nedenle rasyonelist bir türlü bir eylem geliştiremez ve hedeflerine çok nadiren ulaşabilir.
Peki diyalektikçi ne yapar? Önce bir önkavram geliştirir. Eyleme girişir ve süreç içinde eylemi gerçekleştirirken kavramını da geliştirir. Eylem gerçekleşip süreç tamamlandığında sürecin kavramı da oluşmuştur. Kavram süreci şekillendirirken kendisi de süreç tarafından “damgalanır”.

İnsan ilişkilerinde en uygun kavramı diyalektikçi geliştirir. Görgül düşünen, fayda ve çıkar peşinde insanlardan fayda sağlamaya çalışırken, rasyonelist sürece yabancı kalır. Bunlardan farklı olarak diyalektikçi kavramını bizzat ilişkilendiği insanlardan kazanır. Bu nedenle diyalektikçi diğerini kendisinin diğeri olarak tanımak sorusuna yoğunlaşır. Sonunda kazandığı kavram ilişkilendiği insanın kavramıdır. Bu, karşılıklı tanınmanın da önkoşuludur.

Prof. Dr. Doğan Göçmen

Prof. Dr. Doğan Göçmen
Prof. Dr. Doğan Göçmenhttp://www.felsefehayat.net
Dokuz Eylül Üniversitesi’nde felsefe profesörü olarak çalışmaktadır. Akademik öğrenimini Almanya’da ve İskoçya’da gördü. Sosyoloji, hukuk, iktisat gibi sosyal bilimler alanlarında ve felsefede öğretim gördü ve lisans, yüksek lisans ve doktora tezlerini yazdı. Adam Smith üzerine İngilizce bir kitabının yanında Modern Felsefe: Adam Smith, Hegel ve Marx adlı bir de Türkçe kitabı bulunmaktadır. Sosyal bilimler alanında Rusça, İngilizce ve Almanca da dâhil olmak üzere farklı dillerde birçok yazısı bulunmaktadır. Ağırlıklı olarak pratik felsefe çalışmaktadır. Ahlak ve siyaset felsefesi alanlarında uzmanlaşmıştır. Hukuk, sanat felsefesi, epistemoloji ve ontoloji alanlarında da çalışmaları bulunmaktadır.

POPÜLER BAŞLIKLAR

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Önceki İçerikYaşama Felsefesi “Önsöz”
Sonraki İçerikBen/Sen

DİĞER YAZILAR

REKLAM

Dahası - Ötekiler - BAŞKASI

Duvarı Aşanlar Cezalandırılacaktır

O, pek bencil bir devdi. Artık zavallı çocukların oynayacak yerleri yoktu. Yolun üstünde oynamayı denediler, ama yol pek tozlu hem de sert taşlarla doluydu. Bu...

Ruhsuzlar Ordusu

Ruhsuzlar Ordusu yürüyor... İçlerinde hafif ölüm korkusu ve fazlaca boşvermişlik... Etraflarını saran sahte aydınlığa rağmen yürüyorlar yokluğun uzandığı ormanlara. Onlar ki bu dünyanın vazgeçtiği...

90 Dakikada Nietzsche

Nietzsche’yle beraber felsefe tehlikeli bir boyut kazanıyor. Gerçi daha önce de tehlikeli olmuştu, ama başka nedenlerden dolayı. Nietzsche’den önceki yüzyıllarda felsefe, filozoflar için tehlikeliydi,...

Jacques Derrida “Biyografiler ve Felsefe”

Akademide söz sahibi olan insanlar tarafından bu güce dayanılarak kaleme alınan kimi biyografilerin bazen yazarın ölümünden sonra yüzyıllar boyunca doğruyu temsil ettiği gerçeğini göz...

Varlık ve İnsan

Nesnelerden algıladığımız görüntüleri yargılamak için doğruyu eğriden ayırt edecek bir aracımız olması gerek; bu aracı doğrulamak için bir kanıtlama yapmamız gerek; kanıtlamayı doğrulamak için...

Nâzım’ın Gün Yüzüne Çıkmamış İki Şiiri

Kendi sesinden Nâzım Hikmet şiirleri, Bedri Rahmi Eyüboğlu’nun arşivinden yarım yüzyıl sonra gün ışığına çıkıyor. İşte o iki şiir...  Nâzım Hikmet ve Bedri Rahmi Eyüboğlu...

İçsel Olanın Belirişi ya da Ben’in Öteki Üzerine Uzanımı

Fotoğraf dur(ul)maz tam aksine sürekli homurdanır. An’ı verir ancak fenomenolojik bir nesne olması bağlamında hem geçmişe hem an'a hem de geleceğe doğru bir sarkaç...

Anlaşılamamak Neden Ama?

Anlaşılamıyorsun bir nedeni yok. Ne kadar yazsan, ne kadar dil döksen de anlaşılamıyorsun ya da anlatamıyorsun içindeki acıları. Bir türlü cesaretini toplayıp ta dökemiyorsun...

Semavi Dinler ve Çelişkileri‏ -II-

Kuran sadece Arapça yollandığına göre Allah'ın ataları ya Arap olmalı ya da Arapları diğer insanlardan daha çok sevmiştir. Her gün ibadet ettiğin tanrı neden size kitabını...