Anadolu Alkatrazı: Sinop Cezaevi

Geçtiğimiz günlerde Sinop Kapalı Cezaevi’ne gitme şansım oldu. Cezaevi alanında yaklaşık 300 tane fotoğraf çektim. Hapishane gerçekten de bayağı büyük, aslını sorarsanız bu kadar büyük olduğunu sanmıyordum. Dışarıdan bakıldığında belli olmuyor ancak içine girdiğinizde hapishane resmen kurtarın beni diye ağlıyor. 1997’nin 2. ayında kapatılan cezaevi çok kötü durumda, müze alanı içinde ne bir rehber var, ne de bölümleri tanıtan bilgi notları. İşin bu tarafı çok canımı sıktı diyebilirim. Fotoğraf çekerken bir yandan devletin müze anlayışına, bir yandan da insanların bu umursamaz tavrına sövdüm. Hücre, zindan ve koğuş duvarları tamamen grafitilerle kaplanmıştı diyebilirim. Bu durum sinirlerimi bozdu ve resim çekerken neyin eski neyin yeni olduğunu karıştırdım. Berbat bir duyguydu.

sebahattin_ali_sinop_cezaevi
Foto: Can Murat Demir

Gelelim mekanın tasarımına… Sinop Kapalı Cezaevi, sur ve burçlarla çevrili bir hapishane. Yerleşke 4000 yıl önce bölgenin hakimi Gaskalılar tarafından yapılmış. Cezaevi olarak kullanılması ise 19. yy ‘a kadar gidiyor. 1997′ ye kadar birçok ünlü, Kırım Hanı Devlet Giray, Sabahattin Ali, Refik Halit Karay, Mustafa Suphi, Ahmet Bedevi Kuran, Ruhi Su, Burhan Felek, Zekeriya Sertel bu cezaevinde yatmış. Sayılanlar arasında yazar ve şair Sabahattin Ali’ nin koğuşunu görme şansım oldu. (Fotoğrafı yukarıda görebilirsiniz)

Başın öne eğilmesin
Aldırma gönül aldırma
Ağladığın duyulmasın
Aldırma gönül, aldırma

Dışarda deli dalgalar
Gelip duvarları yalar
Seni bu sesler oyalar
Aldırma gönül, aldırma

Cezaevi, umduğumdan büyük bir yerleşkeye sahipti ancak dediğim gibi bakımsızlık ve boş vermişlik binaları mahvetmiş. Bütün eskiye ait izler silinmiş ya da ayırt edilmesi zorlaşmış. Örneğin zindana giriyorsunuz, her yer pislik içinde, koğuşlara giriyorsunuz bir sürü saçma sapan duvar yazıları gözünüzü yoruyor…

Cezaevi tarihinde 3 firar vak’ası olmuş, bunlar genelde idam cezası alan mahkumlar… Türkiye’nin cezaevleri düşünüldüğünde hemen hemen en disiplinli cezaevlerinden biriymiş burası, genelde sürgünler ve ıslah edilmesi zor olan mahkumlar buraya sevk edilirmiş. Bu arada idaresi en sert ve disiplinli olan cezaevi de burasıymış, Türkiye tarihinde toplamda 900 civarında olan idam infazının yarısına yakını burada gerçekleşmiş. Bu idamlık mahkumlardan ve emekli baş gardiyanların birçoğu hala Sinop’ta yaşıyor.  Hatta Kanal B’ nin yayınladığı belgeselde de bu yüzleri görebilirsiniz.

avlu_sinop_cezaevi
Foto: Can Murat Demir

Cezaevinin içinde birçok ağaç gördüm hatta bu ağaçlardan birini orada yatan idamlık (daha sonra cezası müebbete çevrilmiş) mahkum Hüseyin Pehlivan dikmiş. Avludaki ağaçlar gerçekten de etkileyiciydi sanki mahkumların hüznünü ve anılarını yapraklarında taşıyorlardı. Bu kadar acı ve hasret kokan bir yer görmedim, duvarlarına dokunduğunuzda mahkumların çığlıklarını hissedebilirsiniz.

Sinop Kapalı Cezaevi kesinlikle görmeniz gereken tarihi bir yer.

Can Murat Demir

Editör (CMD)
Editör (CMD)http://www.felsefehayat.net
Yazılarını Mavi Melek Edebiyat Topluluğu, Düşünbil gibi dergilerde yayınlama fırsatı buldu. FOL Kitap öncülüğünde bazı kitapların hazırlanmasında görev aldı. Bu kitaplardan bazıları "Sorunsallıkta Yaşamak", Jan Patočka, Plotinos, "Tanrı, Ruh ve Mit", Henri Bergson. 2009 yılından bu yana felsefehayat.net'in (kurucu) editörlüğünü sürdürmektedir.

POPÜLER BAŞLIKLAR

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

DİĞER YAZILAR

REKLAM

Dahası - Ötekiler - BAŞKASI

Müzik

Biz "Yaprak" ı çıkarırken, birlikte kaleme aldığımız bildiride, "halı verir, kilim alırız- şarkı verir, türkü alırız..." diyorduk, ama kilimin resmini yapan ressamla, türkünün müziğini...

Karındeşen Jack’in Polise Gönderdiği Mektup

Sayın Yetkili, Kulağıma sürekli polisin beni yakaladığına dair haberler çalınıyor, ama beni uzun bir süre daha yakalayamayacaklar. Çok zeki görünüp doğru iz üzerinde olduklarını...

Neo-Spiritizm ve Dr. Bedri Ruhselman

Yeryüzü insanlığı, uzun devreler boyunca Dünya Genel Evrim Sürecinin belirli sayıda olan temel realite kademelerinden geçmiş ve halen sonuncu realite kademesi olan Vazife Bilgisi...

Çağdaş Sosyoloji Kuramları (Kitap Özeti)

“Kuramlar” insan aklının daha doğrusu düşünmesinin önemli araçlarından biridir. Özellikle sosyal bilimlerde bu tarz yardımcı araçlara oldukça fazla ihtiyaç duyarız zira “sosyal bilimler” oldukça...

Creep

Creep, metro tünellerinin ne kadar tehlike arz edeceğini gözler önüne seriliyor. Ucubelerin yaşantılarını konu edinen birçok film var piyasada. “Creep” bunlardan sadece biri. Kısacası orijinal olmayan...

Vinterriket

Anlamsızlığın çalkalanan düşüncelerinde hapsolmak, sonsuz gecenin azap saçan örtüleri tarafından ezilmek. Ormanın karanlık kıyısında çürüyen tek başına duran bir ağaç, sonsuzluğa dikmiş gözlerini, son nefesini veriyor. Bulanıklığın örtüleri...

Şiirsel Avuntular

gece ve şehir aşklarına inat, yalnızlığı anlatır. günü aydın yapacak olanın bir çift göz olduğu bilinir. zamanın akıp, akmaması varlığıyla ilişkilidir. her sokak ona aittir. renkleri, sesleri, tüm izleriyle… yani nereye gitsen...

Hıçkırıklarla Uyandım

gecenin kör bir vaktinde hıçkırıklarla uyandım ardımda küçük bir kızın kadınlığa olan küfrü izin vermedi dokunmama o gece sadece aşkı sayıkladım gecenin kör bir vaktinde hıçkırıklarla uyandım organlarımda kapkara...

Felsefe Gerekli midir?

İnsanlar yüzyıllar boyunca merak etmiş, araştırmış ve öğrenmiştir. Bu ilgi ve merak tarih boyunca giderek artmıştır. Merakın en büyük temsilcileri şüphesiz çocuklardır. Sürekli bir...