Enkidu’nun Hüznü

gilgamis-enikudu_3

Gözyaşları dökülüyor gökyüzünden gün ağarınca, içelim her birini duyumsayarak.

Gılgamış Destanı insanlığa miras kalan ilk edebi eserdir; ana teması aşk ve dostluk üzerine kurulu varlık sorgulamasıdır. Dostu ve eşi Enkidu, Gılgamış’ın Hiçlik unutmuşluğundan kaynaklanan ün sahibi olma, savaş, ölümsüzlük, miras bırakma istemi gibi tipik medeni insan edimlerinden tiksindiğinde içsel ölüm yaşar ve ardından fiziksel ölümü gerçekleşir. Gılgamış ancak o zaman varoluşun geçiciliğini ve kendisinin de ölümlü olduğunu anlar.

Anlamak, değişmeyi gerektirir:

Modern insanın felsefi-psikolojik krizini işleyen Sartre’ın Bulantı romanının protagonisti Roquentin gibi, Gılgamış’ın çaresizlikle sonuçlanacak olan absürd arayışı başlar. Geç kalmış olmanın hüzünlü arayışıdır bu.

Gılgamış, tek başına ve kendine yetinemeyen, Kendi olamayan, eş arayan ve korkak karakterdir; kahramanlık maskesiyle zaaflarını örtmeye çalışır. İlk (büyük) kahramandır Gılgamış.

Enkidu, insandan uzak doğal ortamın içinde olabilen, eş arama/bulma kaygısı olmaksızın yaşayabilen ve cesur karakterdir; insanların barındığı kentsel yaşamda içine dönüktür, yenilgi-zafer gibi özelliklerin beğenicisi ve savunucusu değildir. Bir rastlantı ya da yazgı sonucu insan olmuştur, insan olmak onun görevi ya da onurlanması gereken bir durum değildir; bu nedenle de kahramanlık ve zayıflıktan kaynaklanan diğer özellikler taşımaz.

Gılgamış, hilekâr ve sahtedir. Enkidu, saf ve nezih bir karakterdir ve Gılgamış’ın oyunlarına kanar; insan öncesi yaşamında, tam olarak yarı insan ve yarı hayvan iken mutludur, insan olmakla birlikte yaşama hüzün duyar ve sevgisinin karşılığını alamamanın bilincinde olarak susmayı ya da buruk bir diyaloğu seçer. İçsel krizinin dışa yansımasıdır bu. Bu nedenle de Gılgamış’ın ünlenmek ve ölümsüzlük adına ürettiği tüm düşüncelerine itiraz etse de, tüm edimleri onunla birlikte uygular; ormanlara kıyan ve orman koruyucusunu öldüren ilktir –bu çift.

Sedir Ormanlarından Kara Ormana çizdiğim bu küçük resmi şöyle tamamlayabilirim: Gılgamış, Heidegger’in das Man’ıdır; Enkidu, bir hüzünlü Kendidir.

Gözyaşları dökülüyor gökyüzünden gün ağarınca, içelim her birini duyumsayarak.

H. İbrahim Türkdoğan

POPÜLER BAŞLIKLAR

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Önceki İçerikFelsefenin Neliği Üzerine
Sonraki İçerikSoyut Somut

DİĞER YAZILAR

REKLAM

OKU OKU OKU

Felsefi Sorular ve İnsan Varlığı

Yeryüzüne fırlatılmış bir insan çığlığıdır felsefe. Neden mi? Çünkü insan varlığı ihtiras ve intiharlara gebedir her zaman. Günahkâr her insanın fısıldadığı her dua felsefenin kalbine iner ve oradan da yaşama sızar. Bu sızma esnasında yaradılış ise başlı başına bir serüvendir. Tanrı ne isterse olur. Bu yüzden kendini...

Dogmatik Köleliğin Eleştirisi

İç deneyden anladığımız şey genelde gizemsel deney olarak adlandırılan şeydir: esrime, kendinden geçme, en azından tasarlanmış coşku halleri. Ama ben buraya kadar tutunmak zorunda kalınılan itiraf deneyinden çok nasıl bir itiraf olursa olsun kökeninde bile bundan bağlantısız çıplak bir deneyi düşünüyorum. İşte bu sebepten gizemsel sözcüğünü sevmiyorum....

Yazmak ve İlham Tayfası

Kâğıdı kalemi boşuna yorma! Eğer onlar isterse yazabilirsin. Ama boşuna bekleme, çok nazlıdırlar, birazcık ta asi. Kendileri isterse gelirler ve istedikleri zamanda giderler. Ama geldiklerinde sakın kaçırma onları sımsıkı tut. Bazen çok bekletirler. Çünkü yazabilmen onların insafındadır... Kelem kağıtla haşır neşir olanlar iyi bilir neden bahsettiğimi, kısaca biz ilham...

Beyti Dost Celse: 1

Her şey düşünceden doğar. İyi şeyler düşünün. İyilik yapmayı, insanlara iyilik yapmak için yeni şeyler yapmayı, büyültmeyi düşünün. Düşüne düşüne zirveye ulaşılır. (Zirve) Bütün kuvvetlerin toplandığı yer. Parlakların gittiği yerde en parlak yer. Dünyayı o parlaklar idare ediyor. Dünya kuvvetini (istikametini) oradan alıyor. Bu hareketleri parlaklar veriyor. Güneşe tesirleri...

Benim Partal Prensim: Şarlo

Polisten kaçayım derken bastonuyla yakaladığı tramvaya atlayıp burun buruna geldiği bir hanımefendiye şapkasıyla selam verecekken başka bir beyfendiye dirseğini yanlışlıkla geçiriverdiği için özür dilemek üzere tam eğildiği sıra, az kalsın başına inecek olan cop darbesinden kıl payı kurtularak yolcuların bacakları arasından şoför mahaline geçmeyi başarıp da ön...

Anlam Masalı

Yazı bakıyor bana. Ben de ona. Soruyor: "Anlamım ne?" İçini yazanın anlamı. Kendini kazanın anlamı. Hayatını yazıya vuranın anlamı. Yazıyla kendini saranın anlamı. Yazıyla kapı açanın, göz açanın, ötenin eşiğinde duranın anlamı. Öteye gitmiş gelmişin anlamı. Kıyısında ömrümün soruyorum yazıya: "Anlamın ne?" "Hiçliğe salınmış çıkrığım ben" dedi...

Plath’in Son Gecesinde Ne Oldu?

İngiliz şair Ted Hughes'un, karısı Slyvia Plath'in intiharını çevreleyen hazin dakikaları detaylı biçimde anlattığı, daha önce görülmemiş bir şiiri yayımlandı.  İngiltere'de The New Statesman dergisinde yayımlanan Ted Hughes'un 'Son Mektup' adlı şiirinde, Sylvia Plath'in 11 Şubat 1963 tarihinde Londra'daki evinde intiharına yol açan son üç günden söz ediliyor. "O...

Aşk Üstüne

Kitapları bir yana bırakır da dobra dobra konuşursak, aşk dediğimiz şey, arzulanan bir varlıkta bulacağımız tada susamaktan başka bir şey değildir, gibi geliyor bana. Venüs'ün bize verdiği şey sonunda bir boşalma hazzı değil mi? Tıpkı doğanın başka taraflarımızın boşalmasına kattığı haz gibi. Bu haz ölçüsüzlük yahut hayasızlık...

54 Yıldır Sır Gibi Saklanan Kitap

Neo-spiritüalizm akımının kurucusu Bedri Ruhselman'ın yıllardır saklanan kitabı İlahi Nizam ve Kainat bu hafta piyasaya çıktı. Peki kitabın gizemi ne? 'Türk spiritüalizminin kurucusu' sıfatıyla anılan Dr. Bedri Ruhselman'ın 54 yıldır sır gibi saklanan İlahi Nizam ve Kainat adlı kitabı, Bilyay Yayınları tarafından basıldı. Yıllardır noterde ve banka kasalarında saklanan kitabın,...