Modern Kozmogoni

Kadim dönemde filozoflar tanrı, evren ve insan konularını birlikte ele almışlar, doğayı bütünsel bir bakışla yorumlamaya çalışmışlardı. Tanrı, evren ve insan konularını birlikte ele alan felsefi yaklaşıma “Kozmogoni” denmiştir. Günümüzde ise bu bütünsel bakış kaybolmuş, tanrı teolojinin, insan psikolojinin, evren ise kozmolojinin konusu olmuştur. Bu üç disiplin birbirleriyle bağlantısız ve ilişkisiz birtakım yorum ve görüşler geliştirdiklerinden, aralarında anlaşabilecekleri ortak görüşler tümüyle yok olmuştur. Kanımca, günümüzün insanına ve bilimine uygun yeni ve farklı bir “Modern Kozmogoni” geliştirilmesinde yarar var. Kadim Yunan düşünürleri evrenin oluşumunu “Kaos” adını verdikleri karmaşık bir ortamdan başlatırlar. Onlar için Kaos, şekilsiz ve düzensiz bir yapıya sahipti. Fakat Kaos’un da bir tözü olmalıydı. M.Ö. 7. yüzyılda Thales (M.Ö. 624 – 546) bu töze “Arkhe” adını verdi. Arkhe kendi başına şekil alamazdı. Kaos’tan Kozmos, düzensizlikten düzen nasıl oluşacaktı? Arkhe’yi şekillendirecek bir güç olmalıydı. Platon (M.Ö. 427 – 347) Kaos’un Demiurgos adlı bir tanrı tarafından şekillendirilerek kozmosa dönüştürüldüğünü savundu. Demiurgos, yoktan var etmeyen, karmaşadan düzeni şekillendirip ortaya çıkaran tanrıydı. Thales arkhe’nin su olduğunu ve her şeyin sudan ortaya çıktığını savundu. Ona göre karalar su ortamı üzerinde yüzmekte ve depremler alttaki su dalgalarının etkisiyle oluşmaktaydı. Thales’in öğrencisi olan Anaximander (M.Ö. 610 – 546) Arkhe’nin su olamayacağını zira suyun ateşe dönüşemeyeceğini iddia etti ve Arkhe olarak şekilsiz“Apeiron”kavramını ileri sürdü. Apeiron “zamansız ve mekânsız” anlamını taşıyordu. Aperion, bir tür tanrısal özellikler içeren bir kavramdı.

Anaximander’in öğrencisi olan Anaximenes (M.Ö. 585 – 525) ise Arkhe’nin hava olduğunu savundu. Havanın önce bulut, sonra buhar, ardından yağmur, su, çamur, toprak ve tüm katı cisimleri oluşturduğunu söyledi. Ona göre hava, yaşam gücünü içeriyordu ve insan ile tüm canlılarda “psyhe” şeklinde beliriyordu. Psykhe kavramı hem ruh hem de can veya tin anlamlarını içerir. Psikoloji sözü de “psyhenin bilimi” olmaktadır. Her üç filozof Milet’te veya kadim Miletus’ta, batı Anadolu’daki Didim’de yaşamışlardır.

Bu üç kişiye “Sokrat öncesi” filozoflar denir. Sokrates’i dünyaya tanıtmış olan Platon(Eflatun) 4 tane cevherden söz etmiştir. 4 Arkhe’nin: Ateş, Su, Hava, Toprak ve 4 erdemin: Adalet, Cesaret, Ölçülülük ve Bilgelik olduğunu savunmuştur. Geliştirdiği Kozmogoni’de Sokrat öncesi görüşleri birleştirmiş ve insanları hem bilgili hem de erdemli olmalarının önemli olduğunu söylemiştir. Platon’a göre bilginin kaynağı düşünce “episteme” olup, bilgi üretilmez sadece keşfedilir. Kadim dönemin Arkhe’leri olan ateş, su, hava ve toprak günümüzün fizik biliminde maddenin “fazları”olarak tanımlanmışlardır. Toprak: Katı fazı, Su: Sıvı fazı, Hava: Gaz fazı ve Ateş: Plazma fazı adını almışlardır. Dolayısıyla kadim dönemin dört cevheri veya tözü Arkhe olma özelliklerini kaybetmişler, maddenin hallerine indirgenmişlerdir. Platon ile aynı dönemde yaşamış olan Demokritos (M.Ö. 460 – 370) bölünemez demek olan ‘atom’ kavramını ilk ileri süren kişidir. Demokritos’un maddeci bir bakışı vardı ve nedenselliğe inanıyordu. Ona göre her atomun belirli bir şekli ve yapısı olmalıydı. Demir atomu sert, tuz atomu sivri uçlu ve su atomu kaygan olmalıydı. Atomların arasında da boşluk olmalıydı. Günümüzde atom parçalanmış, daha temel parçacıklardan oluştuğu kanıtlanmıştır. Maddeleri oluşturan doğanın temel parçacıklarını tanımlayan modele “Standart Parçacık Modeli” denmektedir. İsviçre’deki CERN’de (Avrupa’nın Nükleer Araştırmalar Merkezinde) temel parçacıkların deneysel arayışı halen devam etmektedir. Belki de yakın bir gelecekte modern bilimin deneysel olarak da kanıtlamış olduğu dolanıklık, yepyeni felsefi yorumlara yol açacak, tümüyle modern bir Kozmogoni anlayışı yerleşecektir. Dolanıklıktan Yerellik ve Dolanıklık başlıklı yazımda söz ettim. Dolanık durumda olan bir sistemi parçalara ayırdığımızda, parçalar arasındaki etkileşim uzamdan (mesafeden) ve zamandan bağımsız bir şekilde devam eder. Evrende her var olan şimdilik açıklanamayan bir tarzda dolanık durumda olmaya devam ettiğine göre, insanın evrensel enerjiyi harekete geçirip yerel olmayan bir iletişim kurması dolanıklık sayesinde mümkün olacaktır. İnsandaki bu dolanıklık gücüne ‘istenç’ de denmiştir. İstenç gücü yüzeysel “iste olsun” iradi istekten çok farklıdır. İstek, akıl ve mantık gerektirirken istenç, zihin, duygu ve ruh birlikteliğinden kaynaklanır. Eğer modern bir Kozmogoni oluşturulacak olursa, evrenin bütünsel yapısından kopuk olmayan insanın enerjisini ve istencini de açıklayan bir yaklaşım yerleşecektir. Zira her insanın ruhu da vardır ve istenç sayesinde duyular ötesi algılama mümkün olabilecektir. Duyular-ötesi algılama yeteneği her insanda vardır, ama istenç olmadıkça bu yetenek harekete geçmez. İstenç gücü sayesinde anında ve ışık hızından dahi hızlı bir şekilde haberleşmek mümkün olacaktır. Bu yetiyi binlerce yıldan beri bilge kişiler zaten kullanmaktadırlar. Ancak, ayırımcı ya-veya mantığı ile düşünen insanlar için duyular-ötesi algılama yetisinin bir zan, bir hayalden ibaret olduğu varsayılmış ve bilim çevrelerince dünyaya kabul ettirilmiştir. Günümüzde oldukça fazla taraftar toplayan alternatif tıp veya “Holistik sağlık” yaklaşımına göre, bedenimiz bütünsel bir iletişim içinde olduğundan, hastalıkların tedavisine farklı bir bakışla ve metotla yaklaşmak gerekmeli, şifanın istenç sayesinde oluştuğu kabul edilmelidir. Dünyanın birçok ülkesinde “Alternatif ve destekleyici” tıp merkezleri kurulmuş olmasına rağmen, klasik tıp anlayışına bağlı kişiler bu merkezlere şüphe ile bakmaktadırlar. Modern kozmogoni anlayışında kadim dönemde sözü edilmiş olan “arkhe” kavramı modern bilimin ışığında yeniden yorumlanacak, evrenin bütünsel bir enerji ağı olduğu ve her insandaki istenç gücü sayesinde bu enerjiyi harekete geçirmenin mümkün olduğu genel kabul görecek, tıp anlayışı ve tedavi yöntemleri de kökten değişecektir.

Doç. Dr. Haluk Berkmen

Doç. Dr. Haluk Berkmen
Doç. Dr. Haluk Berkmenhttp://www.felsefehayat.net
1942'de İstanbul'da doğmuştur. 1966'da İstanbul Üniversitesi Fen Fakültesi, Fizik-Matematik Bölümünden mezun olmuş, 1970'de İsveç, Lund Üniversitesi, Teorik Fizik Kürsüsü-Nükleer ve Atom Enerjisi alanında doktora almıştır. 1970 - 1980 arası ODTÜ Fizik bölümünde öğretim üyeliği yapan Berkmen, 1979'da Yüksek Enerji Fiziği dalında doçent olmuştur. 1980 ile 2002 yılları arasında Viyanadaki Uluslararası Atom Enerjisi Ajansında çeşitli görevler yaptı ve 30 Eylül 2002'de Birleşmiş Milletler UAEA'dan emekli olup İstanbul'a dönmüştür. Yerli ve yabancı birçok dergide çeşitli konularda onlarca makale yayınlamıştır. Üniversite seviyesinde yayınlanmış Fizik ders kitabı bulunmaktadır. Yıllardır İlkin Türkçe, felsefe, sufizm, ezoterizm ve spiritüalizm konularında araştırmalar sürdürmekte olup değişik konularda konferanslar vermekte ve makaleler yayınlamaktadır.

POPÜLER BAŞLIKLAR

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Önceki İçerik
Sonraki İçerik

DİĞER YAZILAR

REKLAM

Dahası - Ötekiler - BAŞKASI

Duvarı Aşanlar Cezalandırılacaktır

O, pek bencil bir devdi. Artık zavallı çocukların oynayacak yerleri yoktu. Yolun üstünde oynamayı denediler, ama yol pek tozlu hem de sert taşlarla doluydu. Bu...

Felsefenin İnsan Hayatı Üzerindeki 7 Olumlu Etkisi

Felsefe sadece teorik anlamda akademik kürsüleri meşgul eden bir uğraş alanı değildir. O, hayatın kendisidir. Hem yerel hem de evrensel anlamda huzurun ve zenginliğin...

Hayyam Rubaileri -III-

41. Şu testi de benim gibi biriydi; O da bir güzele vurgun, dertliydi. Kim bilir, belki boynundaki kulp da Bir sevgilinin bem beyaz eliydi. 42. İnciyi isteyen dalgıç olacak; Varı yoğu...

İkilik

Ben ve Sen veya Ben ve O, insandaki ikiliğin en belirgin tanımıdır. Bana göre mi, sana göre mi, ona göre mi düşüncesi, insanın olumsuz...

Viskningar och rop

Viskningar och rop, 3 kız kardeşin bir kır evinde buluşmalarını konu ediniyor. İngilizceye Cries & Whispers olarak çevrilmiş olan film Bergman imzasını taşıyor. Hemen...

İtiraflar

Aurelius Augustin,375’te Kuzey Afrika’da, Numidya’da doğar. Babası pagan, annesi Hıristiyandır. Kuzey Afrika’da Hıristiyanlığın öncülüğünü yapanların çoğu gibi, o da hitabet eğitimi almış, daha otuz...

Kayıp Bilgeliğin Habercisi

Onun ardından bir şey daha geldi. Solgun ve renksiz elbiseli... Yanında eşsiz karanlığını da getirdi bana. Gri cübbesiyle ayakucumda havada asılı duruyordu sanki. Her...

Ayrıntının Vazgeçilmez Olasılığı

Bilmemek en güzeli. Acıyı dindirmek için yola çıktığında, benliğin kayıtsız bir tanrının uğrak yeri olur. Sen artık başkası olursun. Bu yüzden en iyisi biricik...

Okumak ve Yazmak

Okumak ya da yazmak her ikisi de ortak kanallardan beslenir: Merak ve Yaratma endişesi. Belki de hayatın içindeki en insani iki doğal dürtü. Aynı...

“Dracula” Kötülükle Mücadele ve Fedakârlığın Öyküsü

İnsan şeytandır. Neden böyle söylediğimi kendimden biliyorum, bir başkasından değil. İnsan kendisinden yola çıkarak doğruyu ve yanlışı bulur, bir aynadır Öteki. Bu bağlamda Öteki,...

Şehirler Arası Terminallerden Hayata

İnsan hayata şehirler arası terminallerden gideceği yeri ya da artık tamamen terk edeceği şehirden gitmek için bir otobüsün gelmesini beklerken hayattan gidebiliyordu. Bekleyişlerden birer...

İnsan ve Ötesi

Kendini beğenmek insanın özünde, yaratılışında olan bir hastalıktır. İnsan yaratıkların en zavallısı, en cılızıdır öyleyken en mağruru da odur. Şurada, dünyanın çamuru ve pisliği...

Kayboluşa Koşmak‏

Belki mutlu olmak istiyordur yalnız adam, aslında mutlu olamadığı o karanlık boş sokaklarda, ve mutlu olduğunu sanıyordur zengin varlıklı kariyerli adam onun dışında herkesi...

Merhaba

Merhaba, Ben bendim biraz, kırılmadan önce. Gökyüzü maviydi ve uçurtmam beyaz. En büyük hayalimizdi sevda. Merhaba, Ben bendim biraz, senden önce. Tanrı sadece vermişti gökyüzünü, Ben boyadım maviye. Merhaba, Ben sendim biraz, kırılmadan...

9 İhtimal

Düşündüğünüz, Söylemek istediğiniz, Söylediğinizi sandığınız, Söylediğiniz, Karşınızdakinin duymak istediği, Duyduğu, Anlamak istediği, Anladığını sandığı, Anladığı... arasında farklar vardır Dolayısıyla insanların birbirini yanlış anlaması için en az 9 ihtimal var. Sylviane Herpin